Detaylı T-Shirt Baskı Eğitimi (Ölçülendirme,Oran,Kağıt,Baskı Teknikleri)

Ejder Ekmekçi

Yönetici
Yetkili Kişi
Yönetici
Kayıt
20 Haziran 2008
Mesaj
3.430
Tepki
725
Tekstil Grafik Kursu
Merhaba Org.
(Bu eğitim Grafikerler.Org üyelerine mesleki hayatlarında pratik olması açısından fayda sağlamak amacıyla hazırlanmıştır, bahsedilen yöntemler tamamen kişisel deneyimlerdir ve başka yerlerde çeşitlilik gösterebilir.)
( Not: Eğitimimiz bilinçli olarak yüksek detay içerir, sakın bunları gereksiz detaylar olarak algılamayın, bu sektörde herkesin sizin gibi eski olmayabileceğini unutmayınız. )

Eğitimimizin bu bölümünde T-Shirt baskı üzerine konuşacağız… Ben burada size bir “T-shirt tasarımı nasıl yapılır”ı değil, tasarlanırken neleri bilmeniz gerektiğine değineceğim.
Tasarlamak size kalmış ve zaten işin basit kısmı.


Ben burada işi zorlaştırarak anlatacağım, bu nedenle küçük bir bebek kıyafeti seçtim, çünkü çalışma alanı daralınca daha milimetrik ve orantılı çalışmak zorunda kalırız, bu da sizin eğitime adaptasyonunuzu daha sağlam temelleri üzerinde oturtmanızı sağlayacaktır.
Ben birçok çamaşıra baskı yaptım, yeri geldi 3 aylık bebeğin kıyafetine baskı aldım, kıyafet minicik olunca ölçü konusu daha çok dikkat istiyor… Hele ki finalde milimetrik atışlarla ölçülendirip ayarladığınız nesneler tam istediğiniz yerde çıkınca “işte budur” diyorsunuz, sevklidir bu iş ;-)
Sevk ne ya, zevk işte anlayın 

Öncelikle şunu bilelim, T-Shirt baskıda asla kesin bir tasarım ölçüsü yoktur, bu ölçü genelde önceden alınmış düz renkli T-Shirt ebatına göre belirlenir. Burada T-Shirt S,M,X,XL gibi değişkenlik göstereceği için ölçümüz de bu ebat çevresinde oluşur. Yani 5 aylık bir bebeğin giyebileceği çamaşırda farklı bir çalışma alanı elde ederiz XL giyen bir insanın çamaşırında farklı bir alan. Bu sebeple işe başlamadan önce baskı yapılacak olan T-Shirt’in elimizde olması ŞART’tır.
Yani müşterinizden baskı yapılacak işi de isteyeceksiniz.

Sonra sıkıntı yaşamamak için müşteriye baskıyı çamaşırın hangi yüzüne yapacağımızı mutlaka soruyoruz, adam arkaya istiyodur ama söylemeyi unutur, siz de direkt öne basarsınız, sonra bıdı bıdı çekmeyin, zaten gün boyu binbir strese gireceksiniz…

Başlayalım mı ? ;-)
Malzemeler:
1 Düz ve beyaz renkli herhangi bir T-Shirt (içeriğinde naylon oranı çok düşük olmalı, hem mürekkebi daha uzun tutması açısından hem transferde yüksek ısıya maruz kalacağı için)
2 Cetvel
3 Vektörel bir program
4 Transfer kağıdı (Matbaalardan A3 ya da A4 ebatında bulabilirsiniz)
5 Baskı Makinesi
6 Transfer Makinesi (elinizde yoksa - ki yoktur- matbaada mutlaka vardır)

Artık başlayalım… İşimiz gücümüz ölçü olacağı için bol bol ölçü ile çalışacağız…
Şimdi öncelikle cetvelimizi alırız ve T-Shirt’i boğaz kısmından (sıfır yaka ise tam yaka ortasından, V yaka ise yine tam yaka kesişiminin ortasından) T-Shirt’in bitimine göre Y (boy) ölçüsünü alırız.

Şimdi ise T-Shirt’i yanlardan elimizle düzeltelim ve tam dikişlerden genişliğini elde delim.
Şimdi soldan sağa X (en) ölçüsünü de alalım.


Artık elimizde baskı alacağımız T-Shirt’ümüzün X ve Y ölçüleri mevcut, şimdi tasarımımıza başlayabiliriz.

Öncelikle baskı alacağımız için ve işlemimiz bir sıcak Transfer olacağı için detayları kaybetmemek ve temiz baskı almak adına mutlaka vektörel program kullanıyoruz. Şayet bir fotoğraf basacak olsak dahi bu defa renk tutarsızlığına mahal vermemek adına yine CMYK çalışmalıyız. Çünkü işin içinde yine Baskı var. Fotoğraf baskısı için Photoshop kullanabilirsiniz. Fotoğrafı Photoshop’ta efektlendiriyorsanız işi CMYK’ya çevirmeyi unutmayınız. Fotoğrafın çözünürlüğünün yine temiz bir baskı için yüksek kalitede olması gerektiğini unutmayınız
Ben burada Corel’i kullanıcam.



Şimdi şunu bileceğim, çizeceğim her ne olursa olsun yatayda 200mm’yi dikeyde ise 260mm’yi asla geçemez. Aksi halde baskı, çamaşırın dışına denk gelecektir ve kağıdım araya gidecek ya da müşterinin işini sündürmek zorunda kalacağım, tabi iş kurtarırsa.

Şimdi işi biraz daha zorlaştıralım, müşterimiz desin ki ortalara doğru “Annemi Seviyorum”yazsın ve bir gülen yüz istiyorum ama bu gülen yüz de kıyafetin tam göbek kısmında dursun.
Bunu nasıl ayarlardınız?
Hadi şimdi bunu nasıl yaparız bir bakalım…

Müşterimizin istediği text ve figürler benim kağıdımı DİK yani Portrait kullanmamı gerektiriyor, aksi halde yan kullanırsam istediklerini alanıma sığdırmam için çok küçük ebatta ölçülendirme kullanmam gerekecek, alanımın 200x260 mm olduğunu hatırlayın, ben bunu istemiyorum çünkü küçük ölçü olmaz. Her şeyin bir OLUR orantısı vardır, bu deneyimle kazanılır.
Bir işe Landscape mi Portrait mi (yatay-dikey) başlayacağımıza deneyimlerimizle karar veririz.
Bu karar önemlidir çünkü diaların (çalışma alanına alınacak girdilerin) oranlarına doğrudan etki edecektir, neyse.
Öncelikle Corel’i açıyorum, ölçüm 200x260 mm, yani A4’ten küçük bu nedenle ben burada transfer kağıdım araya gitmesin diye (bilgi vermek adına A3 aldık diyelim) giyotinde kağıdımı ikiye böleceğim.
Kağıdımı aldım, giyotine gittim, kağıdımı giyotine DİK şekilde verdim,giyotin ayarını sıfırladım(paneli
resetledim ki sapma olmasın) daha sonra ölçü panelini 210 mm’ye sabitledim.
Neden 210 mm?
Çünkü A4’ün eni 210dur, hatırlayın A3’ü bıçağa dik vermiştik, dolayısıyla belli ki kağıdı enine keseceğiz, bu nedenle A4’ün en ölçüsünü (210mm) girdik giyotine. A3’ün yarısı A4’tür.
Buna çok dikkat edin çünkü Transfer Kağıdımız yanlış kesilip araya giderse yazık olur, çok pahalı değil, 2-3 TL tanesi ancak bu kağıt fazla bulunmaz elimizde, çünkü bir ajansa ya da matbaaya bu iş pek fazla gelmez, gelmeyince kağıdı da fazla alınmaz vs vs…
Evet artık kağıdı ikiye böldükten sonra koyalım masamızda beklesin ve programa dönelim…


Şimdi ne istemişti müşterimiz hatırlayalım.
1: Tam ortada “Annemi Seviyorum “ yazacak. Cetvelimi aldım ve işin tam ortasını buldum, 130 mm.
Neden 130 mm? Çünkü boy ölçümüz 260 mm idi…

2: Coreli açtım ve File/New komutu verdim, Dik (Portrait) A4 doküman açtım. Amacım aldığım ölçülerde bir taslak oluşturmak.


3: Rectangle Tool ile 200x260 mm bir kare oluşturdum ve seçip klavyeden P tuşuna basarak dokümanın merkezine aldım. Böylece taslağım üzerinde nerelere ne koyabilirim bileceğim.


Şimdi taslağımın merkezini bulacağım ve buraya yazı yazacağım, yani tam ortaya…
“Annemi Seviyorum”
Ruler’im açık değilse View/Rulers seçeneğini aktif ediyorum.


Rectangle’me tıklıyorum.
Rectangle’ye bir kez sol tuş ile dokununca zaten bana tam ortasını veriyor, şimdi yukarıdaki Rulers üzerine gidiyorum ve sol tuş ile tutup bir kılavuz çizgisi alarak rectanglenin tam merkezine bırakıyorum.


Şimdi klavyeden F8’e basıyorum ya da araç panelinden Type Tool’u seçiyorum ve herhangi bir yere dokunup yazımı yazıyorum.
Kullandığım font Babycakes, yazımı Center olacak şekilde alt alta yazdım, rengini siyah verdim ve P tuşuna bastım, merkeze aldım. Şimdi yazımı Move kısmından tuttum ve ardına Shifte basılı tutarak yukarıya kadar taşıdım. Çünkü biraz göğüs kısmına denk gelsin sitedim. Burada dikkat ettiyseniz yazımızın eni 200 mmyi geçmedi, farkettiniz mi ve anladınız mı olayı? Yazayım yine de, fazlasını bebeğin kıyafetinin eni kurtarmıyor çünkü.  Yazıyı seçip klavyeden + (artı) tuşuna basarak bir kopyasını daha alıyoruz, bu defa rengini kırmızı yapıyoruz, şimdi yazıyı pick yool ile tutup ardına Shift tuşuna basarak biraz sağa itiyoruz, amacımız altında siyah gölge oluşturmak, neyse.
Bu da tamamdır.


Şimdi müşteri bir de Gülen Yüz istemişti, bunu da kıyafetin tam göbeğinde olsun istedi, burada da ölçülü çalışmayı anlatacağım şimdi.

Cetvelimi aldım ve bebeğin kıyafetine göz kararı baktım, göbeğinin kıyafetin neresine denk gelebileceğine karar verdim be yine boğazdan itibaren ölçü aldım.


Yukarıyı 0 kabul edersek aşağı doğru göbeğin tam 180mm’ye denk geldiğini varsayalım. Şimdi programa dönüyorum ve ölçüyü alıyorum.

Sahnede bir Rectangle çiziyorum ve boyuna 180mm değerini veriyorum, eni önemli değil.
Şimdi bu Rectangle’yi alıyorum tepe noktasını 260’ın 0’ıncı (boğaz hizası) noktasına yerleştiriyorum, böylece 180mmlik karenin tabanı haliyle bize 180mm sınırını göstermiş oluyor. Burada sadece bilerek mavi ile doldurduğum rectangleyi dikkate alın, diğer çizgi ve rakamları size referans olması için koydum.


Şimdi rectangle’yi sildim çünkü altına pen aracıyla bir sınır çizgisi yerleştirdim, artık ölçü aldığım 180 mm nin kıyafetin neresinde olduğunu transfer kağıt üzerinde saptamış oldum.


Buraya ne gelecekti? Gülücük işareti.
Şimdi gülücüğümüzün de bir eni ve boyu olacak haliyle, eni yine 200 mm yi geçemez boyu ise 180mm sınırları çerçevesinde olmalıdır.
Burada Base9 fontunda bir gülen yüz seçtim ancak sembolün ağız kısmı gözlerin tam ortasında olmadığı için Ctrl+Q ile konvertledim, daha sonra Object/Brake Curve Apart komutu ile birbirinden ayırdım, ağzı tutup gözlerin tam ortasına aldım ve gözler ile ağzı seçip Ctrl+G ile grupladım.



Şimdi yüzü seçtim ve Ctrl basılı sahnedeki büyük rectangle’yi seçtim ve klavyeden C (center vertical) ve E (center horizontal) tuşuna basarak merkeze aldım.
Daha sonra yüzü tutarak 180mm sınır çizgisine göre konumlandırdım.
Şimdi ben 180mm sınır çizgisini biliyorum, buna göre göz kararı objeleri yeniden konumlandıracağım.

Öncelikle “Anne” text’ini az daha yukarıya alıyorum ki bu zaten göğüs kısmının biraz altına denk gelirse daha iyi olur. Daha sonra gülen yüzü de 180mm çizgisine göre biraz daha yukarıya alıyorum.
Son hali resimdeki gibi. Bu da tamamdır.


Artık işlemlerimiz neredeyse bitti, şayet baskıyı kendimiz alacak ve transferi kendimiz yapacaksak text’leri konvertlemeye gerek yok ama eğer matbaaya göndereceksek textleri seçip Ctrl+Q komutu vermeliyiz ki konvertlensin, gülen yüzü zaten konvertlemiştik, gerek yok ona.

Şimdi artık 180mmlik referans çizgisini seçip kenara taşıyorum, ilk oluşturduğum Referans rectangle’yi de seçip kenara atıyorum, çünkü artık onlara ihtiyacım kalmadı.
Burada A4 doküman üzerinde sadece dia’larımız kaldı. Endişelenmeyin, bu şekilde bakıya verseniz de olur çünkü sadece doküman (A4) üzerindekiler yazdırılacaktır.


Şimdi texleri ve gülen yüzü seçiyorum ve Mirror Horizontaly seçeneğini seçiyorum. Gülen yüzü çevirmeye gerek yoktu ama kafanız karışmasın diye onu da seçip ters çevirdim.


Peki işi neden ters çevirdik?
Amacımız Transfer işleminde şekil ve yazılarımızın baskı yüzeyine aktarıldıklarında düz çıkması.
Çünkü biz transfer kağıdını ters çevirip t-shirt yüzeyine koyuyoruz ve bu şekilde baskıyı yeni yüzeye aktarıyoruz, aksi halde yazıyı dokümanda düz bırakıp kağıdı ters çevirip yüzeye transfer edersek yazılarımız yeni yüzeye ters basılırdı. Yani bizim yaptığımız işlem tıpkı tersten yazılan Ambulans yazısının dikiz aynalarında düz bir şekilde Ambulans olarak okunabilmesi gibi.
Anladınız?
Evet, ters çevirme işlemimiz bitti, şekillerimizin konumlarını asla bozmuyoruz çünkü ölçülendirerek oturttuk oraya.

Şimdi eğer elimizde transfer ve baskı makinemiz yoksa bunu matbaaya ya da bu işi yapanlara PDF olarak iş ile birlikte göndermemiz gerekiyor. Bu süreç buraya kadar işler.


Yok siz işin kalan sürecinin nasıl işlediğini merak ediyorsanız makaleyi okumaya devam edelim…


Burada bizi iki aşama ilgilendiriyor.
1: Baskı
2: Transfer
İlk aşamada çalışmayı Transfer Kağıdına aktarmamız gerekiyor, bu durumda normal çıktı alır gibi işi Transfer Kağıdına basmamız lazım.
Şimdi işi makinemize çıktısını almak için gönderelim, işi gönderirken makinenin kağıt takmaması için dikkatli olalım, kağıt ebatında A4’ü seçiyoruz, Transfer Kağıdında gramaj için Heavy2 seçeneğini seçelim çünkü Heavy2 kağıt 80-120 gr arasına tekabül eder. Transfer Kağıdımız da bu gramaj aralığındadır. Makinede gramaja göre seçim özelliği yok ise kağıt türü için “Plain” seçeneğini arayın bulun ve onu seçin. Plain, 80 g.r kağıda tekabüldür ama sıkıntı çıkmaz.


Transfer Kağıdımız:


Şimdi makinenin kasetini açalım ve Transfer Kağıdımızı makine işi hangi yöne basıyor ise kağıdı baskının o yüze bakacağı şekilde yerleştirelim. Ben kağıdımı kasete ters koyuyorum, yani kağıdın markasının yazılı olduğu yüz bana bakacak şekilde yerleştiriyorum. Dikkatli olun çünkü bazıTransfer Kağıdında arka yüzdeki yazılar her iki yüzden de görülür, bu durum da farkında olmadan kağıdı kasete ters koyma riskinizi artırır. Bilmemiz gereken, yazıların biz yüzde daha koyu göründüğüdür, haliyle baskı alanı bu yüz değil diğer açık yüzü olacaktır.


Ben kasete kağıdı koyu yazılar bana bakacak şekilde yerleştirdim çünkü dediğim gibi benim makinemin fırını kağıdı içeride ters çevirerek baskı yapıyor.
Neyse şimdi Transfer Kağıdımıza çıktımızı aldık.

Artık bebek bluzumuzu ve Transfer kağıdımızı alalım ve transfer makinemize gidelim.
Örnek Transfer Makinemiz:


Makinemiz manueldir ve makineden makineye değişkenlik gösterecektir, ben bizim makinemizi anlatacağım.
Şimdi öncelikle makinemizi çalıştıralım ve 15-20 d.k bekleyelim ki ısınsın…

Daha sonra üst kapağını yana kaydıralım ve yatağa T-Shirt’ü baskı yapılacak yüzü bize bakacak şekilde yerleştirelim.


Şimdi Transfer Kağıdımızın şekilller olan kısmını bluzun bize bakan yüzüne bakacak şekilde çevirip A4 kağıdın üst 0 noktasını bluzun boynunun altına denk gelecek şekilde yerleştirelim, çünkü biz ölçüleri baştan beri hep bu sıfır yakaya göre aldık.


Şimdi kapağı tekrar kaydırarak yatağa konumlandıralım ve aşağı doğru bastıralım (tost yapar gibi) ve termostatın ötmesini bekleyelim.


İlk düdük sesinden sonra hızlıca makineyi tuşundan kapatıp geri açalım ve yine bekleyelim.
Yaklaşık 20 saniye bekledikten sonra kapağı kaldıralım ve yana kaydıralım.


Bir elimizle işi tutup diğer elimizle kağıdı üstten aşağı doğru dikkatlice çekelim ve çıkartalım.
Tıpkı çocukken kolumuza Tatto yapar gibi ha? 
İştee çıktı, işi hemen oradan alın ve birkaç silkeleyip poşetine koyun  Ölçülerimizin şak diye oturduğuna dikkat edelim…


Müşterinize şiddet ile söyleyiniz, ne olursa olsun iş yıkandıkça üzerindeki mürekkep kendini zamanla atacaktır, kimse şuan ömürlük bir baskı yapamaz, baskı bir gün ya solar ya dökülür…
Bu nedenle böyle özel baskı işlerinin birkaç defa giyilip daha sonra anı niyetine saklanması daha uygundur.

Ücretlendirme:
Evet, artık transfer işlemimiz bitti, iyi bir emeği hakettik (yani patronumuz : P )
Ücret olarak toplu işlerde (benim yaşadığım ile göre konuşuyorum) tanesine 9-10 T.L çekebilirsiniz , yani en az 5 kişilik grup olmalı, yok tek bir iş ise 15-20 T.L ‘ye kadar çıkabilir. (Baskı kalitesi ve yapılan işçiliği göre)
Hepsi bu kadar, iyi tasarımlar.
(hkn – grafikerler.org © - 2014 )
 

Bahtınur YILDIZ

Altın Üye
Altın Üye
Kayıt
19 Haziran 2008
Mesaj
1.147
Tepki
464
Emeklerin, detayli anlatım icin tesekkurler Hakan. Bu arada coreldraw bilmiyorum demistin ama kısa sürede hizli bir giriş yaptın sanırım süper :)
 

CevahirAbi

Üye
Kayıt
11 Haziran 2012
Mesaj
5
Tepki
0
Tüm yazılanları dikkatlice okudum. kolay bir iş gibi görünüyor. Biz 1 ay sonra bir baskılı tişört ve hediyelik eşya işine gireceğiz. genelde calışmaları istanbuldan alacağız. Ama bu sene moda olan okul tasarımıda önceliklerimiz arasında. Okul tasarımları genelde şablon pluginslerden editlenmiş.

Bizde bu pluginslerden edinerek tasarımlar yapmak istiyoruz. önerebileceğiniz bir tasarım paketi var mı? En uyghun ucrete en fazla tasarımlı ürünleri hangi siteden tedarik edinebiliriz.

Örneğin bu sitedeki ( http://advancedtshirts.com/products/products-list.html ) hangi paket bizim için yararli olacaktır. yada bunlara benzer free dosyaları nereden bulabiliriz.
 

banuhox

Üye
Kayıt
18 Temmuz 2020
Mesaj
4
Tepki
0
Çok detaylı bi anlatım olmuş çok teşekkür ederim. Ben de t-shirt baskısı için bir kaç tasarım yaptım ama henüz baskıya gitmedi. Ilk kez tişört için tasarım yapıyorum ve regular tişört modellerinin üzerine basılacak. Bu konuyla ilgili bir kaç sorum var bilginize güvenerek sormak istiyorum.

-Standart tişört olmasına rağmen s,m,l,xl tişörtler için tasarımlarımı farklı mı ölçümlendirmeliyim?
-Tasarımlarımı pentool aracıyla çizdim ve eğer ölçüsünü değiştirmek gerekiyorsa nasıl değiştirebilirim?
-Siyah çizgiler için C:40 M:30 Y:30 K:100 renk değerleri kullandım, doğrusu bu mudur?
-Çizdiğim tasarımları A3 sayfa boyutuna kopyalayıp shift tuşuyla birlikte göz kararı bi boyuta oluşturmam yeterli midir?

Anlayacağınız gibi benim en büyük sıkıntım ölçü. Şimdiden teşekkürler :)
 
Yukarı Alt